fa اثر مصرف خوراکی کنگر فرنگی بر یادگیری و حافظه موش صحرایی دیابتی پزشکی Medicine پژوهشی Original سابقه و هدف: دیابت قندی در دراز مدت از راههای مختلف از جمله تشدید روند استرس اکسیداتیو با اختلالاتی در یادگیری، حافظه و شناخت در جامعه انسانی و حیوانات آزمایشگاهی همراه است. با توجه به وجود شواهدی مبنی بر اثر ضددیابتی کنگر فرنگی و اثرات آنتی‌اکسیدانتی گیاه، اثر تجویز خوراکی و درازمدت این گیاه بر یادگیری و حافظه در موشهای صحرایی دیابتی مورد بررسی قرار گرفت. مواد و روش‌ها: موشهای صحرایی ماده به چهار گروه کنترل، کنترل تحت تیمار با کنگر فرنگی، دیابتی و دیابتی تحت درمان با کنگر فرنگی تقسیم شدند. دو گروه تحت تیمار نیز از غذای موش حاوی گیاه به مدت 6 هفته بدون محدودیت استفاده نمودند. برای دیابتی نمودن موشها از استرپتوزوتوسین به فرم تک دوز و داخل صفاقی به میزان 60 میلی‌گرم بر کیلوگرم وزن حیوان استفاده گردید. بعلاوه، برای بررسی حافظه و یادگیری حیوانات، میزان عملکرد از نظر تأخیر اولیه و تأخیر در حین عبور در آزمون اجتنابی غیرفعال و درصد رفتار تناوب با استفاده از ماز Y در پایان کار تعیین گردید. یافته‌ها: در موشهای دیابتی و دیابتی و کنترل تحت تیمار با گیاه هیچگونه تغییر معنی‌داری در مورد تأخیر اولیه در مقایسه با گروه کنترل بدست نیامد. همچنین، کاهش معنی‌دار تأخیر در حین عبور در موشهای دیابتی (01/0p<) و کنترل تحت تیمار (05/0p<) و کاهش غیرمعنی‌دار این پارامتر در گروه دیابتی تحت تیمار در پایان کار مشاهده گردید و تفاوت موجود بین دو گروه دیابتی و دیابتی تحت تیمار از نظر آماری معنی‌دار بود (05/0p<). همچنین، درصد تناوب نیز در حیوانات دیابتی و دیابتی تحت تیمار بطور معنی‌دار کمتر از گروه کنترل بود (01/0p< و 05/0p<)، هر چند این پارامتر در گروه دیابتی تحت تیمار با گیاه بطور غیرمعنی‌دار بیشتر از گروه دیابتی بود. بعلاوه، تجویز گیاه به گروه کنترل نیز تغییر معنی‌دار این پارامتر را در مقایسه با گروه کنترل بدنبال نداشت. نتیجه‌گیری: هر چند تجویز خوراکی کنگر فرنگی موجب تقویت توانایی نگهداری اطلاعات در انبار حافظه و به یادآوری آنها در حیوانات دیابتی می‌شود، ولی بر حافظه فضائی حیوانات دیابتی در آزمون Y تاثیری ندارد. انجام سایر آزمونهای حافظه فضائی نظیر ماز شعاعی هشت پر و ماز آبی موریس در مورد اثر بخشی گیاه در رابطه با حافظه فضائی در مطالعات آینده توصیه می‌شود. Background and Aim: Chronic diabetes mellitus via various pathways including augmented oxidative stress accompanies disturbances in learning, memory, and cognitive skills in humans and experimental animals. Due to the presence of some evidence for anti-diabetic and antioxidant activity of Cynara scolymus (CS), this study was conducted to evaluate the effect of chronic oral administration of CS on learning and memory status of diabetic rats. Materials and Methods: Female Wistar rats were divided into control, CS-treated control, diabetic, and CS-treated diabetic groups. Treatment groups received rat chow containing CS with no restriction for 6 weeks. For induction of diabetes, streptozotocin was injected intraperitoneally at a single dose of 60mg/kg. For evaluation of learning and memory, initial (IL) and step-through latencies (STL) were determined at the end of study using passive avoidance test and alternation behavior percentage was obtained using Y maze. Results: There was no significant change in IL in diabetic and treated-control and -diabetic rats as compared to control group. Meanwhile, STL significantly decreased in diabetic (p<0.01) and CS-treated control (p<0.05) groups, while it was non-significantly reduced in treated-diabetic group. In addition, alternation behavior percentage was significantly lower in diabetic and treated-diabetic groups when compared with controls (p<0.01 and p<0.05, respectively), but it was non-significantly higher in treated-diabetic group as compared with diabetics. Conclusion: Although CS treatment could enhance the capability of consolidation and recall in diabetic animals, but it could not improve spatial memory in diabetic animals using Y maze. Other spatial memory tests using radial arm and Morris water mazes are recommended in future research studies. کنگر فرنگی, یادگیری, حافظه, دیابت قندی Cynara scolymus, Learning, Memory, Diabetes mellitus 88 94 http://pajoohande.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-632&slc_lang=fa&sid=1 Mehrdad Roghani دکتر مهرداد روغنی mehjour@yahoo.com 1900319475328460011326 1900319475328460011326 Yes دانشکده پزشکی شاهد، گروه فیزیولوژی؛ Tourandokht Baluchnejadmojarad دکتر توراندخت بلوچ‌نژادمجرد 1900319475328460011327 1900319475328460011327 No دانشکده پزشکی شاهد، گروه فیزیولوژی؛ Eshagh Azad اسحاق آزاد 1900319475328460011328 1900319475328460011328 No دانشکده پزشکی شاهد، گروه فیزیولوژی؛