fa بررسی اثر نور و حرارت بر میزان پایداری ویتامین A در روغن های نباتی مایع و جامد غنی شده پزشکی Medicine پژوهشی Original سابقه و هدف: یکی از مشکلات عمده تغذیه ای در کشورهای در حال توسعه، کمبود بعضی از ریزمغذهای از جمله ویتامین A است که یکی از راه های حل این مشکل غنی سازی مواد غذایی با ویتامین A می باشد. از آنجا که این ویتامین محلول در چربی است، در این بررسی روغن های نباتی مایع و جامد که از اقلام غذایی اصلی مردم است به عنوان حامل ویتامین A انتخاب شدند. مواد و روش ها: مقدار 200 واحد بین المللی پالمیتات ویتامین A به ازای هر گرم روغن اضافه شد و پس از بسته بندی، نمونه های روغن جامد در حرارت های 25 و 45 درجه سانتی گراد و نمونه های روغن مایع نیز در حرارت های مذکور توام با شرایط تاریکی و نور به مدت 6 ماه نگهداری شدند. کلیه نمونه های فوق در زمانهای 0، 2، 4 و 6 ماه از نظر میزان پایداری ویتامین A و عدد پراکسید مورد آزمایش قرار گرفتند. همچنین با هر یک از نمونه ها، فرآیندهای پختن (برنج) و سرخ کردن (سیب زمینی) انجام شد تا اثرات فرآیندهای مذکور برمیزان پایداری ویتامین A مشخص گردد. یافته ها: نتایج نشان داد که بیشترین میزان پایداری ویتامین A در روغن جامد نگهداری شده در درجه حرارت محیط (25 درجه سانتی گراد) است که پس از 6 ماه معادل 95 درصد بود و کمترین میزان پایداری در روغن مایع نگهداری شده در نور و حرارت محیط مشاهده شد که پس از 6 ماه 50 درصد بود. همچنین فرآیندهای پختن و سرخ کردن به ترتیب منجر به کاهش 5 و 10 درصد ویتامین A شد و در روغن جامد نگهداری شده در درجه حرارت محیط پس از 6 ماه، مقادیر به ترتیب 91 و 87 درصد بود. تغییرات عدد پراکسید نمونه ها نیز در جهت عکس تغییرات میزان ویتامین A بوده به طوری که با افزایش عدد پراکسید، میزان ویتامین A کاهش یافت که این نتیجه اهمیت کیفیت اولیه روغن را در حفظ و پایداری ویتامین A نشان می دهد.نتیجه گیری و توصیه ها: از آنجا که نور عامل اصلی در کاهش پایداری ویتامین A به حساب می آید غنی سازی روغن های نباتی مایع و جامد با ویتامین A و با استفاده از بسته بندی مناسب برای رفع کمبود این ویتامین در رژیم غذایی افراد، به عنوان یک روش عملی و موثر پیشنهاد می شود. روغن نباتی, ویتامین A, غنی سازی,‌ نور, حرارت, عدد پراکسید 9 15 http://pajoohande.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-255&slc_lang=fa&sid=1 بیتا فرهنگ 1900319475328460012797 1900319475328460012797 No دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران هوشنگ نیکوپور 1900319475328460012798 1900319475328460012798 Yes دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران