fa طراحی مدل توانمندسازی خانواده محور و سنجش اثر آن بر پیشگیری از کم خونی فقرآهن در دختران نوجوان پزشکی Medicine پژوهشی Original سابقه و هدف: با توجه به شیوع کم خونی فقر آهن و اهمیت پیشگیری از آن، این پژوهش جهت ارایه یک طرح کاربردی و سنجش آثر آن در پیشگیری از کم خونی فقر آهن دختران نوجوان انجام شد. مواد و روشها: تحقیق در دو مرحله انجام شد: در محله اول یک تحقیق کیفی از نوع تئوری زمینه (پایه) برای طراحی مدل انجام شد. داده ها از طریق مصاحبه براساس یک پرسشنامه نیمه ساختاری جمع آوری، کدگذاری، دسته بندی و آنالیز مقایسه ای مداوم شدند. متغیر اصلی توانمندی ناکافی خانواده و مفاهیم مربوطه شامل خودکارآمدی. خودباوری (عزت نفس) تهدید درک شده و کنترل ناکافی بود. در مرحله دوم یک تحقیق کمی نیمه تجربی انجام شد. جهت سنجش اثر مدل. 72 دختر نوجوان داوطلب مبتلا به درجاتی از کمبود آهن طبق جواب آزمایشگاه به روش تصادفی چند مرحله ای از مدارس راهنمایی منطقه 2 تهران انتخاب و مداخله به روش حل مساله گروهی برای دختران و روش مشارکت آموزشی برای والدینشان انجام شد. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه‌های اطلاعات (دموگرافیک، دانش، نگرش، تهدید درک شده، خودکار آمدی، چک لیست رفتارهای تغذیه ای و بهداشتی.ابزار عزت نفس آیزنک، فرم بسامد خوراک (F.F.Q) و دادههای آزمایشگاهی بود که قبل و بعد از اجرای مدل مورد نسجش قرار گرفت. یافته ها: آزمون آماری ویل کاکسون اختلاف معنی داری از نظر دانش، نگرش، تهدید درک شده و رفتارهای اتخاذ شده مرتبط با کم خونی بین قبل و بعد از اجرای مدل نشان داد (P<0.0001). همچنین آزمون آماری ویل کاکسون اختلاف معنی داری را بین قبل و بعد از اجرای مدل از نظر خودباوری. خودکارآمدی و توانمندی دختران نشان داد (P<0.0001). براساس آزمون آماری تی زوجی میزان آهن تام، هم و غیرهم و ویتامین ث مصرفی روزانه دختران قبل و بعد از اجرای مدل تفاوت معنی داری داشت (P<0.05). میزان فریتین سرم به عنوان شاخص ذخیره آهن قبل و بعد از اجرای مدل تفاوت معنی داری داشت (P<0.0001). نتیجه گیری و توصیه ها: فرضیه پژوهش مبنی بر موثر بودن اجرای مدل بر پیشگیری از کم خونی فقر آهن، پذیرفته شد. لذا پینشاهد می شود این مدل برای پیشگیری از کم خونی فقر آهن در سطح وسیعتر به کار گرفته شود و اثر بخشی آن برای سایر بیماریهای مزمن تست شود. کم خونی فقرآهن, دختران نوجوان, توانمندسازی. پیشگیری, خانواده محوری 9 15 http://pajoohande.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-197&slc_lang=fa&sid=1 فاطمه الحانی 1900319475328460012603 1900319475328460012603 Yes دانشگاه تربیت مدرس شمس الدین نیکنامی 1900319475328460012604 1900319475328460012604 No انشکده علوم پزشکی - دانشگاه تربیت مدرس سیدمسعود کیمیاگر 1900319475328460012605 1900319475328460012605 No دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران انوشیروان کاظم نژاد 1900319475328460012606 1900319475328460012606 No دانشگاه تربیت مدرس علیرضا حیدرنیا 1900319475328460012607 1900319475328460012607 No دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران