fa مروری بر تب هموراژیک کریمه- کنگو پزشکی Medicine پژوهشی Original تب هموراژیک کریمه-کنگو بیماری ویروسی حاد تب‌دار و خونریزی دهنده‌ای است که از طریق گزش کنه، تماس مستقیم با خون یا ترشحات بیمار و لاشه حیوان آلوده، به فرد سالم منتقل می‌شود. این بیماری اولین بار در سالهای 45-1944 باعث ابتلای بیش از 200 نفر در منطقه کریمه واقع در اوکراین (اتحاد جماهیر شوروی سابق) شد. سپس در سال ۱۹۶۹ مشخص شد عامل ایجاد کننده بیماری فوق مشابه همان است که در سال ۱۹۵۶ در کنگو مشاهده گردیده‌ است. از اینرو، تشابه عامل بیماری باعث اسم فعلی (تب هموراژیک کریمه-کنگو) شد. این ویروس در انسان بیماری شدیدی همراه با مرگ و میر 70-30% ایجاد می‌کند و شیوع بیمارستانی آن نیز گزارش شده است. ویروس Crimean-Congo hemorrhagic fever (CCHF) به وسیله کنه‌ای از جنس هیالوما منتقل می‌شود. مخزن اصلی ویروس در طبیعت کنه‌ها می‌باشند؛ ولی گاو، گوسفند، بز، خرگوش، گورخر، بوفالو، کرگدن و زرافه نیز به عنوان مخزن مطرح می‌باشند. بیماری در حیوانات بدون علامت است و گاه با یک بیماری تب‌دار چند روزه تمام می‌شود. در فرم شدید ممکن است موجب سقط جنین در گاو شود. ویروس در حیوانات نشخوارکننده اهلی مثل گاو، گوسفند و بز به مدت یک هفته پس از آلودگی و عفونت باقی می‌ماند. این بیماری از بیشتر مناطق صحرایی آفریقا، اروپای شرقی، چین،کشورهای آسیای میانه و خاور میانه گزارش شده است. بیماری در فصول گرم سال (زمان رشد و تکثیر کنه‌ها) شیوع پیدا می‌کند. مواردی در بین اعضای خانواده بیمار و پرسنل پزشکی بعد از آلودگی با خون یا ترشحات بیمار رخ داده ‌است. پرندگان به بیماری مقاومند اما می‌توانند با پخش کنه‌های آلوده باعث بروز اپیدمی شوند. دوره کمون بیماری به طور متوسط ۴ روز و حداکثر ۱۳ روز می‌باشد. معمولاً تا روز چهارم بیماری علائمی مانند تب، سردرد، احساس سرما، خستگی، درد عضلانی، پرخونی صورت، پرخونی ملتحمه و چشم، استفراغ و دردهای منتشر شکم مشاهده می‌شود. علائم خونریزی از روز چهارم شروع می‌شود که به صورت پتشی در مخاط دهان و پوست، خونریزی از لثه‌ها، بینی، معده، روده و رحم و زیر پوست بخصوص در ناحیه ساق پا و ساعد می‌باشد. مرگ بیمار ناشی از شوک به دنبال خونریزی شدید، عفونت منتشر و اختلال انعقادی داخل عروقی پیش‌رونده ‌است. اساس درمان حمایتی و شامل تنظیم آب و الکترولیت و درمان اختلال انعقادی پیش‌رونده ‌است. در دهه اخیر با پیدایش اپیدمی جدید، تأثیر ریباویرین در درمان بیماری ثابت شده است. شروع هر چه سریعتر این دارو باعث افزایش پاسخ به درمان شده و میزان مرگ و میر را در منطقه جنوب شرق کشور از 22% به 3% کاهش داده است. همچنین استفاده از انترفرون و ایمونوگلوبولین وریدی در بیماران بد حال پیشنهاد می‌شود ولی نتایج آن هنوز در دست بررسی است. با توجه به افزایش موارد بیماری در ماههای اخیر در کشور، هدف ما مروری بر علایم، پیشگیری و درمان این بیماری است. Crimean-Congo Hemorrhagic Fever (CCHF) is an acute viral hemorrhagic disease which is transmitted to humans by the bite of the Hyalomma tick or by direct contact with blood of an infected animal or human. CCHF was first recognized in the Crimean peninsula in the mid-1940s, and the same virus was isolated from a patient in Democratic Republic of Congo, in 1956. Person-to-person transmission of CCHF virus occurs through direct exposure to blood or other secretions in addition, nosocomial transmission is well-documented with case fatality rates ranging from 30 70%. Tick bite is one of the most important risk factors for CCHF acquisition and Hyalomma tick is its main reservoir in the nature, but many domestic animals including cattle, sheep, goats, hare, buffalo, and even ostrich can be infected by this virus. Disease in animals is subclinical and they are infected only for one week. During the viremia phase, direct exposure to blood or other secretions can infect human. Hyalomma ticks favor dry climates and arid-type vegetation, and are abundant in European countries bordering the Mediterranean Sea numerous animals may act as CCHF virus hosts. In recent years, a number of cases have been reported from Africa, Eastern Europe and Asia. Healthcare workers are also at risk of infection through unprotected contact with infected blood and other body fluids. Incubation phase is about 3 to 4 days after tick bite and 3-14 days when the patient is exposed to infected blood and other body fluids. Typical CCHF progresses rapidly with high fever, malaise, severe headache, myalgia, and gastrointestinal symptoms like abdominal pain and nausea. CCHF is confirmed either by detection of specific immunoglobulin M antibodies or a four-fold increase of immunoglobulin G titers using enzyme-linked immunoassays, indirect immunofluorescent assays, or through RT-PCR. Supportive therapy is an essential part of the case management. Intensive monitoring of fluid volume and blood component replacement is recommended. Oral ribavirin is the therapy of choice in the clinical practice. If the patient meets the criteria for probable CCHF, treatment with ribavirin protocol needs to be started immediately. Interferon and Immunoglobulin have significant antiviral activity in vitro against CCHF. Recently, we face many cases of CCHF in several provinces of Iran. The aim of this article is to review clinical manifestations, treatment and prevention of this disease. تب هموراژیک کریمه-کنگو, ریباویرین, پیشگیری و کنترل Hemorrhagic Fever, Crimean, Ribavirin, prevention and control [Subheading] 1 7 http://pajoohande.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-721&slc_lang=fa&sid=1 Batool Sharifi-Mood دکتر بتول شریفی مود batoolsharifi@yahoo.com 1900319475328460010911 1900319475328460010911 Yes Professor, Infectious Diseases & Tropical Medicine Research Center, Zahedan University of Medical Sciences, Zahedan, Iran . استاد، مرکز تحقیقات بیماریهای عفونی و طب گرمسیری، بیمارستان بوعلی، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان Masoud Mardani دکتر مسعود مردانی 1900319475328460010912 1900319475328460010912 No دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران