fa بررسی سیستم اطلاعات پیوند اعضا در بیمارستان‌های تابعه دانشگاه‌های علوم پزشکی شهر تهران پزشکی Medicine پژوهشی Original سابقه و هدف: وجود یک سیستم اطلاعات کارآمد پیوند اعضا (OTIS) به منظور بهبود کیفیت مراقبت بیمار از طریق اندازه گیری میزان بقاء عضو پیوندی، میزان رد پیوند و میزان بقاء بیمار، ضروری است. همچنین دسترسی به موقع به اطلاعات بیماران منتظر پیوند و سهولت تطبیق اهداکنندگان وگیرندگان پیوند و پیگیری میزان بقاء بیمار و عضو پیوندی و دیگر پیامدهای پیوند اعضا، مستلزم وجود یک سیستم اطلاعات پیوند اعضا است. از این رو پژوهش حاضر با هدف بررسی وضعیت سیستم اطلاعات پیوند اعضا در بیمارستان های آموزشی، درمانی تابعه ی دانشگاه های علوم پزشکی شهر تهران انجام گردید. مواد و روشها: پژوهش حاضر از نوع توصیفی است که به صورت مقطعی انجام گردید. جامعه ی پژوهش متشکل از "سیستم های اطلاعات پیوند اعضا بیمارستان های آموزشی، درمانی تابعه دانشگاه های علوم پزشکی شهر تهران که دارای بخش پیوند اعضا هستند" بود. در این مطالعه حجم نمونه مطابق با حجم جامعه بود. گردآوری داده ها از طریق مشاهده و پرسش و از طریق ابزارهای فهرست وارسی و پرسشنامه انجام گردید. اعتبار ابزار پژوهش از طریق تعیین اعتبار محتوا سنجیده شد. برای تعیین پایایی پرسشنامه طراحی شده، از روش آزمون مجدد (Test-retest) (r=0.87) استفاده شد. تحلیل داده‌های جمع‌آوری شده با استفاده از آمار توصیفی انجام گردید. یافته‌ها: اکثر سیستم های اطلاعات بخش های پیوند اعضاء تحت مطالعه (7/66 درصد) از نوع نیمه مکانیزه بودند. در این سیستم‌ها داده‌های قبل از انجام پیوند به میزان 3/62 درصد، داده های مربوط به پیوند اعضا به میزان 7/53 درصد و داده‌های پس از انجام پیوند به میزان 3/27 درصد مطالعه وجود داشتند. در خصوص پردازش های انجام شده در OTIS باید اظهار نمود که زمان انجام پیوند اعضا با بیشترین میزان یعنی 7/41 درصد در سیستم های اطلاعات پیوند اعضاء تحت مطالعه برآورد می‌گردد. گزارشات سالیانه داده‌ها در 75 درصد سیستم‌های اطلاعات پیوند اعضاء تحت مطالعه تهیه می گردد. بیشترین تجهیزات بکار رفته برای مدیریت داده های پیوند اعضا، فرم های جمع آوری داده به میزان 100 درصد و کمترین آن ها فرم‌های پیگیری پس از پیوند بودند که در 7/16 درصد بخش‌های پیوند اعضاء تحت مطالعه مورد استفاده قرار می گرفتند. پرستاران در 3/83 درصد و پزشکان متخصص در 7/66 درصد بخش‌های پیوند اعضا، کاربران سیستم اطلاعات پیوند اعضا هستند. استانداردهای بین‌المللی سیستم اطلاعات پیوند اعضا در هیچ یک از بخش های پیوند اعضاء تحت مطالعه رعایت نمی گردید. نتیجه‌گیری: نتایج حاصل از بررسی سیستم اطلاعات پیوند اعضا در بیمارستان‌های تحت مطالعه حاکی از آن است که داده‌های پس از پیوند که در ارزیابی پیامدهای پیوند مانند رد پیوند، مرگ و میر پس از پیوند، میزان بقاء عضو پیوندی و بیمار و همچنین تعیین داروها و درمان های مورد نیاز و وضعیت بیمار پس از پیوند مؤثر می‌باشد، در اکثر سیستم های اطلاعات پیوند اعضا، جمع آوری و تحلیل نمی گردید. استانداردهای تبادل داده و استانداردهای واژگان و ترمینولوژی که تبادل اطلاعات را تسهیل می نماید؛ در بخش های پیوند اعضا به دلیل نبود ارتباط بین سیستم های اطلاعات پیوند اعضا با یکدیگر و با سیستم اطلاعات بیمارستان؛ استفاده نمی شود. از آنجا که استفاده از ابزارها و تجهیزات پیشرفته در سیستم اطلاعات پیوند اعضا می تواند سبب تولید سریع تر اطلاعات مربوط به پیوند اعضا شده و اطلاعات لازم را در اختیار پزشکان و بیماران جهت انتخاب اهداءکننده ی مناسب، سیاست گذاران و مدیران جهت تصمیم گیری در خصوص تخصیص عضو قرار دهد لذا طراحی و پیاده سازی سیستم اطلاعات کامپیوتری پیوند اعضا در مراکز پیوند و سایر مراکز مرتبط با امر پیوند و ارتباط چند جانبه ی آن ها با یکدیگر بسیار ضروری است. Background: The existence of effective Organ Transplant Information System (OTIS) is essential for improving quality of patient care through measuring with graft survival rate, graft rejection incidence rate and patient survival rate. Therefore this study was conducted to check the current status of Organ Transplant Information System's in educational hospitals affiliated to medical university in Tehran. Materials and methods: This study is cross-sectional descriptive study. The research population included Organ Transplant Information Systems of Medical Sciences Universities of Tehran that have organ transplant ward. The volume of the sample conformed to the volume of the research population. Data were gathered through observing and questioning by checklist and questionnaire tools. Validity and reliability of check list and questionnaire was assessed by content validity and test-retest (r=0.87) respectively. The analysis of data was conducted based on descriptive statistics. Results: Most (% 66/7) Information Systems in organ transplantation wards under study were semi-computerized. In these systems there were 62.3 percent pre-transplant data, 53.7 percent organ transplant data and 27.3 percent post-transplant data. About performed data processing in OTIS should be said time to transplant with most rate i.e. 41.7 percent is estimated in Organ Transplant Information Systems under study. In all of OTISs data management was done by data gathering forms but in 16.7 percent of them follow up forms were used. In 83.3 percent of Information Systems, nurses and in 66.7 percent of them specialists were the user of the system. International standards of OTIS were not observed in any of organ transplant wards under study. ‍Conclusion: The results of OTIS investigation in under study hospitals shows that follow up data that are effective in transplant outcome evaluation like transplant failure, mortality after transplant, patient and organ survival rates, and in determining the medications and treatments needed and determining patient´s status after transplant, in many of OTISs were not collected and processed. Data exchange and terminology standards that facilitate information exchange were not used in organ transplant wards because Organ Transplant Information Systems did not connect with each other and with Hospital Information System. Because advanced facilities in OTIS can produce organ transplant information faster and provide necessary information to doctors and patients for selecting appropriate donor and to policy makers and managers for decision making in organ allocation, so planning and implementation of computerized Organ Transplant Information System in organ transplantation center and other centers related to organ transplantation and their multilateral relationship with each other is essential. سیستم اطلاعات, پیوند اعضا, سیستم اطلاعات پیوند اعضا Information system, Organ transplantation, Organ Transplant Information System 333 339 http://pajoohande.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-717&slc_lang=fa&sid=1 Hamid Moghaddasi دکتر حمید مقدسی 1900319475328460010957 1900319475328460010957 No Associate Professor, Health Information Management, Shaheed Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, 1- دانشیار، گروه مدیریت اطلاعات بهداشتی، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی Azamossadat Hosseini دکتر اعظم السادات حسینی sou.hosseini@gmail.com 1900319475328460010958 1900319475328460010958 Yes دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی Farkhondeh Asadi دکتر فرخنده اسدی 1900319475328460010959 1900319475328460010959 No دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی Somayeh Sadat Seyyedi سمیه سادات سیدی 1900319475328460010960 1900319475328460010960 No دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی