fa بررسی تأثیر دما و زمان های مختلف نگهداری بر ترکیبات شیمیایی نوشابه‌های رژیمی پزشکی Medicine پژوهشی Original سابقه و هدف: با توجه به نگرانی در مورد تغییر ترکیبات موجود در نوشابه های رژیمی که ممکن است منجر به ترکیبات مضر برای سلامتی شود و روند رو به افزایش مصرف این نوع نوشابه‌ها و عدم اطلاع از وضعیت آن در کشور و به منظور تعیین تأثیر دماها و زمان های مختلف نگه داری بر ترکیبات شیمیایی نوشابه ‌هـای رژیمی، این تحقیق روی نوشابـه ‌های تولیـدی کشور انجام گرفت. مواد و روش ها: این تحقیق با طراحی Experimental انجام گرفت. تعداد 42 نمونه نوشابه رژیمی حاوی آسپارتام با طعم‌های کولا و لیمویی بسته بندی شده در ظروفPET از سه Batch مختلف تولید، انتخاب و پس از تعیین مواد متشکله آن ها، این نوشابه‌ها در سه دمای یخچال(c ° 5-4)، محیط (c °25) و انکوباتور (c °45) نگه داری و در زمان های صفر تا شش ماهه میزان آسپارتام و ترکیبات شیمیایی آن ها شاملDKP و فرمالدئید تعیین مقدار گردید. یافته ها: میزان آسپارتام در نوشابه‌ کولای تولید شده از میزان ppm 2/6 ± 513 بعد از تولید بعد از 6 ماه نگه داری در دمای یخچال، محیط، انکوباتور به ترتیب به 4/7 ± 412 ، 4/8 ± 296 و صفر ppm کاهش یافته و این میزان در نوشابه با طعم لیمویی از ppm 2/9 ± 526 به 7/8 ± 401 ، 2/5 ± 289 و صفر ppm کاهش یافته است. میزان DKP به وجود آمده بعد از تولید در نوشابه کولا از ppm 2/0± 2/4 بعد از 6 ماه نگه داری در دمای یخچال، محیط، انکوباتور به ترتیب به 2/3 ± 2/20، 8/5 ± 102، 4 ± 167ppm افزایش یافته و این میزان در نوشابه با طعم لیمویی از ppm 6/0± 6/4 به ترتیب به 5/2 ± 3/19، 2/6 ± 73 و 5 ±190 ppm افزایش یافته است. میزان فرمالدئید تشکیل شده در نوشابه کولا از میزان صفر بعد از تولید بعد از 6 ماه نگه داری در دمای یخچال، محیط، انکوباتور به ترتیب از میزان صفر به 04/0± 75/0 ، 03/0± 83/0 و 06/0± 92/0 ppm افزایش یافته و این میزان در نوشابه با طعم لیمویی از میزان صفر بعد از تولید به ترتیب به 06/0± 65/0، 08/0± 72/0 و 06/0± 82/0 افزایش یافته است. نتیجه گیری: نوشابه‌های رژیمی حاوی آسپارتام چنان چه بعد از تولید تا مدت چهار ماه در دمای یخچال نگهداری گردد در ترکیبات شیمیایی آن ها تغییر زیادی ایجاد نمی‌شود. دماهای بالاتر و زمان های بیش تر سبب ایجاد تغییرات نامطلوب شیمیایی محصول می‌گردد Background: Effect of different storage and distribution conditions on the quality of diet drinks was studied. Ongoing demand for low calorie soft drinks requires special attention to this matter. Materials and Methods: To realize this research, 42 numbers of soft drinks produced using Aspartame as sweetener were prepared and stored at different storage conditions for 6 months. The samples were stored at cold temperature (4˚C), room (20˚C) and incubator (45˚C). Chemical Compositions including Aspartame, DKP and Formaldehyde were measured every month. Results: Obtained results showed the after-production amount of Aspartame in diet soft drinks decreased from 513±6.2 to 412±7.4, 296±8.4, and 0 after 6 months stored in frig (4˚C), room (20˚C) and incubator (45˚C), respectively. The amount of DKP formed in diet soft drinks after 6 months stored in frig (4˚C), room (20˚C) and incubator (45˚C) was 20.2±3.2, 102±5.8, 167 ±4, respectively. The amount of formaldehyde formed in diet soft drinks increased from 0 to 0.75±0.04, 0.83±0.03 and 0.92±0.06 in above mentioned storage conditions, respectively. Conclusion: Diet soft drinks stored at cold room maintained their quality up to 4 months without any significant changes. However, those stored at higher temperature and/or longer times had lost their quality versus temperature and time. نوشابه‌های رژیمی , دمای نگهداری , آسپارتام , DKP , فرمالدئید Diet soft drinks, Storage temperature, Aspartame, DKP, Formaldehyde 25 31 http://pajoohande.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-96&slc_lang=fa&sid=1 Najjar Safari Sh مهندس شجیعه نجار صفری shajieh_s@yahoo.com 1900319475328460011906 1900319475328460011906 Yes معـاونت غـذا و داروی دانشـگاه علـوم پـزشکی شهـید بهـشتی Valaei N مهندس ناصر ولائی 1900319475328460011907 1900319475328460011907 No دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران Mousavi SM دکتر سید محمد موسوی 1900319475328460011908 1900319475328460011908 No گروه علوم و مهندسی صنایع غذایی، دانشگاه علوم پزشکی تهران