fa طراحی و بررسی کارآیی یک روش عملی برای احیاء ترکیبات کروم شش ظرفیتی سرطان زا در پسماند جامد آجرهای سوخته کوره کارخانجات سیمان پزشکی Medicine پژوهشی Original سابقه و هدف: کارخانجات سیمان از صنایع استراتژیک کشور و دارای اثرات زیست محیطی بسیار جدی می باشند که توجه بیش تری را به ویژه در ارتباط با مدیریت پسماند کوره با مقادیر متنابهی از ترکیبات کروم شش ظرفیتی سرطانزا را می طلبد. در مطالعات قبلی خنثی سازی ترکیبات کروم شش ظرفیتی در فاز مایع مورد بررسی قرار گرفته شده است، ولی با توجه به ویژگی مشکلات صنایع سیمان ایران در مورد دفن پسماند کوره در زمین های اطراف کارخانجات سیمان کشور، هدف اصلی این تحقیق بر اساس طراحی یک روش خنثی سازی ترکیبات کروم شش ظرفیتی در فاز جامد در نظر گرفته شد. مواد و روش ها: احیاء ترکیبات کروم شش ظرفیتی در پسماند کوره ( فاز جامد) در شرایط آزمایشگاهی، راکتورهای محیط و با امکانات محلی برای تامین مواد آلی احیاء کننده به صورت تفاله چغندر و مقادیر جزئی ترکیب آهن دوظرفیتی انجام گردید. آنالیز ترکیبات کروم شش ظرفیتی محلول و غیرمحلول به روش شماره7600 NIOSH انجام و راندمان احیاء کروم شش ظرفیتی محلول محاسبه گردید. یافته ها: راندمان احیاء ترکیبات کروم شش ظرفیتی در پسماند جامد کوره در راکتور های آزمایشگاهی و در راکتورهای شبیه ساز دفن محیطی در دمای هوای زمستانی حداقل6- و حداکثر 10 درجه سانتیگراد برای یک دوره زمانی 11 به ترتیب 100% و80% اندازه گیری شد. با توجه به سمیت ترکیبات کروم شش ظرفیتی و نیاز به حصول راندمان بهتر راکتورهای شبیه ساز دفن محیطی با سیستم برگشت شیرابه، بهنیه سازی گردید و راندمان احیاء ترکیبات کروم شش ظرفیتی در این راکتورهای در دمای محیطی نزدیک به صد در صد اندازه گیری شد. راندمان در شیرابه تمام راکتورها آزمایشگاهی و محیطی در حد 100% مشاهده گردید. نتیجه گیری: به نظر میرسد روش ارائه شده در این مطالعه برای احیاء ترکیبات کروم شش ظرفیتی در فاز جامد با توجه به در دسترس و ارزان بودن تفاله چغندر، می تواند به عنوان یک روش عملی برای حل معضل زیست محیطی پسماندهای جامد حاوی ترکیبات مخاطره آمیز سرطان زای کارخانجات سیمان به کار گرفته شود. با توجه به راندمان مطلوب احیاء ترکیبات کروم شش ظرفیتی در این مطالعه پسماند جامد کوره نیز می تواند برای ساخت آجرهای کرومیت بازیابی گردد. Background: Regarding environmental pollution cauesed by carcinogenic hexa-valent chromium compounds from spent refractory chromite bricks, a new method for neutralizing of the toxic industrial solid wastes was requested by a group of cement plants. In previous studies, neutralizing methods for toxic chromium compounds were resulted in reduction of these compounds in liquid phase. However, considering the environmental impact of dumping the immense refractory solid wastes of cement kilns, the objective of this study was to install a new procedure for reduction of hexa-valent chromium in solid phase. Materials and Methods: Considering the novelty of neutralizing the chromium compounds in solid phase, the first part of this study was the exploration of a new reduction procedure by utilizing sugar beet pulp and ferrous compounds, separately and combined together. The second stage was the application of new reduction procedure in a reactor, placed in the outdoor environment. The reactor consisted of a plastic cylinder with diameter of 20 cm with different layers: top layer consisted of clay materials (30 cm in length), second layer was filled with spent refractory chromite bricks mixed with very small amount of ferrous compounds (20cm), third layer was filled with sugar beet pulp (50cm) and the fourth layer was filled with clay (40cm). The reactor was also equipped by a pump for recirculation of leachate and assembled in the outdoor environment during the cold months of winter. Results: Efficiency of reduction of chromium compounds in spent refractory chromite bricks and leachate of the reactor were close to hundred percent. Conclusion: The presented novel procedure for reduction of hexa-valent chromium compounds in spent refractory solid waste could be used for neutralizing toxic industrial waste generated by cement kilns and prevent its environmental impacts. Regarding the availability and low price of sugar beet pulp in close proximity of cement plants, this new method is quite practical, whereupon neutralized solid waste could also be recycled for further uses. ترکیبات کروم شش ظرفیتی , خنثی سازی ترکیبات سرطان زا , آجر کرومیت , تفاله چغندر , آهن دو ظرفیتی Hexa-valent chromium , Carcinogen neutralizing , Chromite bricks , Sugar beet pulp , Ferrous-compounds 283 292 http://pajoohande.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-27&slc_lang=fa&sid=1 Azari MR دکتر منصور رضازاده آذری mrazari@hotmail.com 1900319475328460012043 1900319475328460012043 Yes دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران