fa بررسی اثربخشی برنامه‌ی اصلاح الگوهای تعامل والد-کودک بر بهبود نشانگان کودکان مبتلا به بیش‌فعالی- نقص توجه پزشکی Medicine پژوهشی Original سابقه و هدف: اختلال نقص توجه/ بیش فعالی (ADHD) از اختلالات شایع دوران کودکی محسوب شده و روابط والد- فرزندی و تعاملات بین مادر و کودک، از عوامل نگهدارنده و تشدید کننده‌ی علایم آن به شمار می‌رود. از این رو، هدف مطالعه‌ی حاضر، بررسی اثربخشی برنامه‌ی اصلاح الگوهای تعامل والد-کودک بر بهبود کودکان مبتلا به ADHD می‌باشد. مواد و روشها: طرح پژوهشی تجربی با بکارگیری گروه گواه و پیش‌آزمون- پس‌آزمون، انجام گرفت. جامعه‌ی آماری این پژوهش شامل کلیهی مادران پسران 8 تا 10 ساله مبتلا به ADHD شهر ارومیه بود که به مراکز درمانی مراجعه کرده و تشخیص ADHD در آنها تأیید می‌شد. از بین 70 کودک مبتلا به ADHD، 30 نفر به صورت تصادفی به عنوان نمونه‌ی آماری انتخاب و 15 نفر در گروه آزمایشی و 15 نفر در گروه گواه گمارده شدند. مادران هر دو گروه آزمون، مقیاس سنجش نشانه‌های اختلال ADHD - فرم والدین (SNAP-IV) را پیش و پس از اجرای کاربندی، تکمیل کردند. برنامه‌ی اصلاح الگوهای تعامل والد-کودک، در 10 جلسه طراحی و به صورت گروهی روی گروه آزمایش اجرا گردید. یافته‌ها: نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که برنامه‌ی اصلاح الگوهای تعامل والد-کودک بر بهبود و کاهش نشانگان بیش فعالی-تکانشگری (01/0p<) و نقص توجه (01/0p<) در کودکان مبتلا به ADHD مؤثر است. نتیجه‌گیری: به نظر می‌رسد، بکارگیری شیوه‌های آموزشی کارآمد با محوریت اصلاح روابط و تعاملات مادر-کودک در خانواده‌های دارای کودکان مبتلا به ADHD می‌تواند به شکل قابل توجهی مشکلات آنها را بهبود بخشد Background and Aim: Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) is considered as one of the most common disorders of childhood. The mother-child relationship and interaction are considered as one of the factors that can control or exacerbate ADHD symptoms. Therefore, this study aims at investigating the efficiency of changing mother-child interaction-patterns in improving the symptoms in children who are affected with ADHD. Materials and Methods: In this study, a quasi-experimental method with the control group, pre-test, and post-test was employed. Statistical population of this study includes all the mothers of 8 to 10 years old, which are ADHD affected boys in Urmia who had visited medical centers, and have been diagnosed with ADHD. Amongst 70 participants, 30 of them were randomly selected as statistical samples and divided equally into the control and experimental groups. The mothers filled out the ADHD disorder symptoms rating scale, SNAP-IV Parent Rating Scale, before and after the experimental and control groups were established. The program for improving the parent-child interaction patterns was designed in 10 sessions, and was applied to experimental group. Results: The results of covariance analysis showed that parent-child interaction patterns improvement program is effective in terms of reducing and improving the symptoms of attention deficit (F= 20.70, P<0.01) and hyperactivity-impulsivity (F= 96.25, P<0.01) in ADHD. &zwj;Conclusion: Using training methods centered on mother-child interaction improvement in families with ADHD children can significantly resolve their problems. اختلال نقص توجه/ بیش فعالی, برنامه‌ی اصلاح الگوهای تعامل والد-کودک, مادران Attention Deficit Hyperactivity Disorder, Parent-child interaction therapy, Mothers 213 221 http://pajoohande.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-803&slc_lang=fa&sid=1 Farzaneh Michaeli Manee دکتر فرزانه میکائیلی منیع f.michaeli.manee@gmail.com 1900319475328460010607 1900319475328460010607 Yes Associate Professor, Psychology and Educational Department, Faculty of Literature and Human Science, Urmia University, Urmia, Iran دانشیار، گروه روانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه Rasha Haggi راشا حقی 1900319475328460010608 1900319475328460010608 No دانشکده ادبیات و علوم انسانی ،ارومیه