چکیده

سابقه و هدف: بوپرنورفین مشتق گیاه خشخاش و در طبقه­بندی اپیوم هم وجود دارد. به منظور بیهوشی، تسکین و سم­زدایی در ترک اعتیاد مورد استفاده قرار می­گیرد. به دلیل احتمال عوارض زیان­آور مصرف داروهای اپیوئیدی، این مطالعه تغییرات هیستوپاتولوژیک مصرف دارو بر بافت بیضه موش­های صحرایی نر را مورد بررسی قرار داده است.

مواد و روش‌ها: در این بررسی تعداد 30 سر موش صحرایی نر نژاد ویستار به طور تصادفی به 3 گروه 10 تایی تقسیم شدند. گروه کنترل 2 میلی‌لیترآب مقطر و گروه­های درمان یک و دو به ترتیب روزانه 30 و 45 میلی­گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن داروی بوپرنورفین را به صورت تزریق داخل صفاقی و به مدت 21 روز دریافت کردند. موش­ها پس از اتمام دوره به روش آسان‌کشی معدوم و بیضه­ موش­ها خارج گردید تا پس از وزن شدن و تهیه اسلاید و رنگ‌آمیزی هماتوکسیلین و ائوزین، مورد بررسی ریزبینی قرار گیرند. از روش آماریKruskal-Wallis  با ضریب اطمینان 05/0P< استفاده شد.

یافته‌ها: وزن بیضه در گروه درمان دو نسبت به گروه­های کنترل و درمان یک، کاهش و نکروز لوله­های اسپرم­ساز و افزایش بافت بینابینی این لوله‌ها در گروه درمان دو نسبت به دو گروه دیگر افزایش معنی­داری را نشان داد. تعداد لوله­های سمی­نیفر، سلول­های لایدیگ، ضخامت لایه ژرمینال اپیتلیوم، ضریب اسپرمیوژنز و شاخص تمایز لوله­ای در گروه­های درمان یک و دو نسبت به گروه کنترل کاهش معنی­داری داشت (05/0P<).

نتیجه‌گیری: در پی مصرف داروی بوپرنورفین احتمال ناباروری به دلیل کاهش روند اسپرماتوژنز و نکروز لوله­های سمی­نیفر افزایش می­یابد.