چکیده

سابقه و هدف: اخیراً پژوهشگران حوزه‌ی روانشناسی توجه خود را به شناسایی عوامل واسطه‌ای بین دلبستگی و افسردگی معطوف نموده‌اند. با توجه به عوارض شناخته شده‌ی نادیده گرفتن این عوامل واسطه‌ای روی سبب شناسی افسردگی در تشخیص و درمان افسردگی، در این تحقیق در نظر است از طریق ضریب استاندارد مسیر رابطه بین شاخص‌های سبک دلبستگی و نیازهای بنیادین روانشناختی با افسردگی بررسی گردد. هدف پژوهش حاضر، بررسی نقش واسطه‌ای ارضای نیازهای بنیادین روانشناختی در رابطه بین دلبستگی و افسردگی می‌باشد.

مواد و روش‌ها: این تحقیق به روش توصیفی از نوع همبستگی روی 290 نفر از دانشجویان دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه علامه طباطبائی انجام شد. شاخص‌های نیازهای بنیادین روانشناختی شامل خودمختاری، شایستگی و تعلق از طریق مقیاس ارضای نیازهای بنیادین روانشناختی، شاخص‌های دلبستگی اجتنابی و دلبستگی دوسوگرا از طریق مقیاس دلبستگی بزرگسال و شاخص افسردگی با مقیاس افسردگی مرکز مطالعات اپیدمیولوژیک، اندازه‌گیری و ضریب مسیر از روش تحلیل مسیر تعیین و گزارش گردید.

یافته‌ها: یافته‌های حاصل از تحقیق نشان داد بین شاخص‌های پنج گانه با افسردگی همبستگی وجود ندارد (7/0>r) و همبستگی بین دلبستگی اجتنابی با افسردگی 15/0 ولی از طریق ارضای نیازهای بنیادین 35/0 و نیز همبستگی بین دلبستگی دوسوگرا و افسردگی 26/0 و از طریق ارضای نیازهای بنیادین 45/0 بود (01/0>P).

نتیجه‌گیری: به نظر می‌رسد که نیازهای بنیادین روانشناختی می‌توانند روی آسیب شناسی افسردگی و سبک دلبستگی بهتر از ارتباط مستقیم سبک دلبستگی و افسردگی تأثیر بگذارد. تحقیقات بیشتر را در این زمینه توصیه می‌کنیم.